Zonguldak'ta ne yenir?

Zonguldak'ta yemek, dağların dibinde ve denizin kıyısında, aynı anda iki dünyaya ait gibidir. Bir yanda kömür ocaklarının ağır emeği, diğer yanda Karadeniz'in nemli, yeşil bereketi. Bu şehrin sofrası da tam öyle: doyurucu, sade, emekçinin gücünü ayakta tutan yemekler. Gösteriş yok burada, ama karakter fazlasıyla var.

Karadeniz'in yeşili, ocağın gücü

Zonguldak mutfağının kalbinde kara lahana yatar. Batı Karadeniz'in bu koyu yeşil, dayanıklı sebzesi çorbasından sarmasına kadar sofranın her köşesinde karşınıza çıkar. Yanına genellikle mısır ekmeği eşlik eder; sarımsı, dolgun, kendine has kokusuyla bu ekmek, bölgenin en eski lezzetlerinden. Kömür ocağına inen bir işçinin çantasında çoğu zaman bir dilim mısır ekmeği ve biraz peynir bulunurdu; ağır işin yakıtı buydu. Sıcak bir çorba, bu coğrafyada lüks değil, günün en gerekli öğünüydü.

Deniz kıyısı olduğu için hamsi de Zonguldak sofrasının klasiğidir; tavası, buğulaması, hatta mısır unuyla yapılan ekmeği bile vardır. Cızlak ya da cızlama denen, akıcı hamurun sacda ya da tavada kızartılmasıyla yapılan atıştırmalık, çocukluk sabahlarının vazgeçilmezidir. Bir de Kdz. Ereğli'nin meşhur çileği var; ilkbaharda tezgâhları kızıla boyayan, kokusuyla insanı durduran o çilek, bölgenin gururudur.

Zonguldaklı bir madenci emeklisi şöyle demişti: "Yerin yüzlerce metre altında çalışırken insanı ayakta tutan iki şey vardır: sıcak bir yemek düşüncesi ve akşam sofrasında seni bekleyenler."

Emekçinin sofrası

Zonguldak'ın "kara elmas" lakabı boşuna değil; şehrin kaderi kömürle yazılmış. Bu ağır emek, mutfağı da doğal olarak doyurucu ve pratik yemeklere yöneltmiş. Hamur işleri, güçlü sebze yemekleri, denizden gelen ucuz ama besleyici balıklar… Hepsi, uzun bir iş gününü çıkaracak enerjiyi düşünerek şekillenmiş. Batı Karadeniz'in pide ve börek kültürü de burada güçlüdür; sıcak fırından çıkan bir pide, kalabalık bir sofrayı hızla mutlu eder.

Zonguldak sofrası bana hep emeğin onurunu hatırlatır. Buranın yemekleri şık restoran menüleri için değil, yorgun bir bedeni doyurmak, bir aileyi bir araya getirmek için düşünülmüş. Sadelikleri, tam da bu yüzden içten. Türkiye'nin farklı yörelerinin kendi coğrafyalarını mutfağa nasıl çevirdiğini merak ediyorsanız mutfaklar sayfasında gezinmek güzel bir yolculuk olur. Zonguldak ise size şunu fısıldar: en güçlü lezzetler, çoğu zaman en çok emek verilenlerdir.