Yozgat'ta ne yenir?

Yozgat'ta hava soğuk, sofra sıcaktır. İç Anadolu'nun bozkırında, uzun kışların ve geniş buğday tarlalarının şekillendirdiği bir şehir burası. Mutfağı da tam bu coğrafyanın çocuğu: doyurucu, sabırlı, gösterişten uzak ama her lokması bir hikâye taşıyan. Burada yemek, karnı doyurmaktan çok soğuğa karşı bir dayanışma gibidir.

Kış sofrasının yemekleri

Yozgat deyince akla ilk arabaşı gelir. Baharatlı, kıvamlı bir et suyunun yanında, jöle gibi kesilmiş bir hamurun sunulduğu bu yemek, tek başına yenmez; etrafında insanlar toplanır. Hamurdan bir parça koparılır, çiğnenmeden sıcak suya batırılıp yudumlanır. Kış geceleri komşular bir evde toplanır, arabaşı ortaya gelir, sohbet gece yarısına uzar. Sıcak bir kâsenin insanları nasıl bir araya getirdiğini çorba geleneği olan her yörede görürsünüz, ama Yozgat'ta bu bir ritüele dönüşmüştür.

Madımak, Yozgat'ın bir başka simgesi. İlkbaharda kırlardan toplanan bu yabani ot, bulgur, soğan ve bazen pastırma ya da kavurmayla pişirilir; toprak kokan, mevsimlik bir lezzettir. Sülük kebabı, çanak yahnisi gibi et yemekleri de bozkırın cömert olduğu zamanların sofrasını süsler. Her biri, uzun pişme süresi ve emek isteyen yemeklerdir; Yozgat mutfağı aceleyi sevmez.

Yozgatlı bir amcanın deyişiyle: "Arabaşı yalnız yenmez, yalnız pişmez. Sofrası kalabalık olacak ki tadı olsun." Burada yemek, insanla birlikte anlam kazanıyor.

Hamurun ustaları

Bozkırın buğdayı, Yozgat'ı hamur işlerinde de usta kılmış. Parmak çöreği, adı gibi parmak biçiminde şekillendirilen, çay saatlerinin vazgeçilmezi. Nokul ise cevizli ya da tahinli iç harcının hamura sarılıp rulo yapılmasıyla olan, çıtır çıtır bir lezzet; bayram sabahlarının, misafir gelişlerinin çöreğidir. Bir bardak demli çayın yanında bu çöreklerin nasıl eridiğini görmek gerekir.

Yozgat mutfağı bana hep şunu düşündürür: zorlu bir coğrafya, insanı hem sabırlı hem cömert yapıyor. Kıt imkânla çok tabak çıkarmak, komşuyu sofraya katmak, kışa birlikte göğüs germek… Yemek burada bir hayatta kalma sanatı olduğu kadar bir dostluk dili. Türkiye'nin farklı yörelerinin bu bozkır zekâsını nasıl kendi renkleriyle yorumladığını görmek isterseniz mutfaklar sayfasında dolaşmak keyifli olur. Yozgat ise size en çok şunu öğretir: sıcak bir sofra, en soğuk kışı bile ısıtmaya yeter.