Osmaniye mutfağından bir klasik: Yer fıstığı

Ekim gelince Osmaniye ovasında traktörler yer fıstığı sökümü için tarlalara iner; toprağın altından çıkan o beyazımsı kabuklar, güneşte kuruyup kavrulana kadar bir dizi emekten geçer. Osmaniyeli için yer fıstığı hem tarlanın hem de şehrin ekonomisinin belkemiği.

Toprağın altında olgunlaşan bir bereket

Yer fıstığının ilginç yanı, meyvesini toprağın altında vermesi; çiçek açtıktan sonra sapını aşağı, toprağa doğru uzatır ve olgunlaşmayı yerin altında tamamlar. Osmaniye'nin sıcak iklimi ve Ceyhan'ın suladığı verimli toprağı bu bitki için biçilmiş kaftan. Türkiye'de yer fıstığı deyince akla ilk gelen yer burasıdır; hasat mevsiminde tüm ilçe fıstık kokusuna bulanır.

"Fıstık toprağın altında pişer, güneşte tatlanır" der Osmaniyeli çiftçi; sabrın ve iklimin ortak eseridir bu.

Kavrulma aşaması işin can alıcı noktası. Doğru kavrulmuş yer fıstığı çıtır çıtır, hafif tuzlu ve bir sonrakini yemeden duramayacağınız kadar lezzetlidir. Az kavrulursa hamlığı kalır, çok kavrulursa acılaşır; ustalar bu dengeyi kokusundan, renginden anlar. Osmaniye pazarında, sıcağı sıcağına kâğıt külahlara doldurulan fıstıkların başından ayrılmak zordur.

Çerezden fazlası

Yer fıstığı Osmaniye'de sadece çerez tabağında kalmaz. Ezmesi çıkarılır, tatlıların içine girer, helvaya karışır, hatta bazı yörelerde ekmeğe bile katılır. Fıstık ezmesinin o yoğun, kremamsı tadı bir kez damağa değince aranır olur. Tatlıyla arası iyi olanlar için tatlı dünyasında yer fıstığının payı hiç azımsanmaz. Anadolu'nun bu tür yöresel ürünlerini bir arada görmek isteyenler mutfaklar sayfasına göz atabilir.

Dürüst olalım: Hadi Yiyelim şu an Osmaniye'de değil, henüz İstanbul'dayız; sıcak bir külah fıstığı kapınıza getiremeyiz şimdilik. Ama bu şehrin toprağıyla kurduğu bağı anlatmak istedik. Osmaniye'ye giderseniz hasat vaktine denk gelin; taze kavrulmuş yer fıstığını sıcakken bir tadın, o basit çıtırtının neden koca bir şehrin gururu olduğunu anlarsınız.