Niğde'de ne yenir?

Aladağlar'ın karı daha Nisan'da bile tepelerde dururken, Niğde ovasında patates tarlaları çoktan çapalanmaya başlar. Bu şehri anlamak için önce toprağını tanımak lazım; çünkü Niğde sofrası, o yüksek yaylanın serininden, volkanik topraktan ve az yağıştan besleniyor. Buranın insanı gösterişli değil, yemeği de öyle: sade, doyurucu, bol etli ve mevsimine sadık.

Ovanın verdiğiyle kurulan sofra

Niğde deyince aklıma ilk gelen patates olur. Türkiye'nin patates ambarlarından biri burası; közde pişen, yağda kızaran, çorbaya giren patates neredeyse her öğünde bir yerde karşınıza çıkar. Ama işin gurme tarafı çömlek peynirinde saklı. Toprağa gömülen küpler içinde aylarca olgunlaşan bu peynir, keskin kokusu ve kırık kırık dokusuyla kahvaltı sofrasının yıldızıdır. Bir dilim köy ekmeği, yanında çömlek peyniri ve demli çay... Niğde'de sabah böyle açılır. Kahvaltı kültürünü sevenler için kahvaltı masasının bu kadar mütevazı ama tok tutan hâli başka yerde zor bulunur.

Niğdeli bir teyzenin dediği gibi: "Bizim yemek zenginlikle değil sabırla pişer; çömleği toprağa gömersin, mevsimi bekler."

Ana yemek tarafında Niğde tava başı çeker. Kuşbaşı kuzu etinin kendi yağında, soğanla ağır ateşte pişirildiği bu yemek, düğünlerin ve bayramların vazgeçilmezidir. Yanına bulgur pilavı, üstüne biraz ayran... Bir de bezelye çorbası vardır ki, buranın soğuğunda insanın içini ısıtan cinsten. Kuru fasulyeyi de unutmamak gerek; Niğde fasulyesi tanesiyle övünür.

Tatlının ve meyvenin ayrı yeri

Elma, Niğde'nin bir başka gururu. Serin gecelerde tatlanan bu elmalar hem sofrada hem pazarda kendini belli eder. Meyvenin bu kadar bol olduğu yerde tatlı da eksik olmaz; hamur tatlıları, sütlü hafiflikler derken damak tatlıya alışır. Tatlı sevenler zaten nereye gitse bir bahane bulur; tatlı dendi mi gözü parlar. Anadolu'nun farklı mutfaklarını merak ediyorsanız mutfaklar sayfasında gezinmek güzel bir başlangıç olur.

Şunu dürüstçe söyleyeyim: Hadi Yiyelim şu an Niğde'ye teslimat yapmıyor, biz henüz İstanbul'dayız. Ama bu şehrin sofrası öyle bir sofra ki, anlatmadan geçmek olmazdı. Yolunuz bir gün Niğde'ye düşerse çömlek peynirini tadın, bir tabak tavayı ıskalamayın; gilaburu suyunu da içmeden dönmeyin. Şehir, gürültüsüz ama sağlam bir lezzet hafızası bırakır insanda.