Kütahya'da ne yenir?

Kütahya deyince aklına önce o meşhur mavi-beyaz çiniler gelir, haklısın da; ama şehrin sofrası da bu incelikten payını almış. Ege ile İç Anadolu'nun tam sınırında olması Kütahya mutfağına ikili bir kimlik vermiş: hem Ege'nin otları, zeytinyağı buraya uzanır, hem de İç Anadolu'nun hamur ve tahıl kültürü. İkisi bir arada, dengeli bir mutfak çıkmış ortaya.

Şehrin en sevdiğim yanı hamur işlerine olan bağlılığı. Cimcik dedikleri, mantıya benzeyen ama ondan daha iri, elde açılıp yoğurt ve tereyağıyla servis edilen bir yemek var ki Kütahya'ya özgüdür. Bir de bükme, gökçimen gibi yufka bazlı lezzetler; hepsi kadınların uzun kış hazırlıklarından çıkmış, sabır isteyen işler. Fırın kültürüyle iç içe olan bu şehirde sabah sofrası da zengindir, yöresel peynirler ve tarhanayla kurulan bir kahvaltı insanı güne hazırlar.

Tarhananın başkenti

Kütahya tarhanası ayrı bir bahis. Yaz sonunda domates, biber, soğan ve yoğurdun günlerce mayalanıp kurutulmasıyla yapılan bu erzak, kışın sıcacık bir çorbaya dönüşür. Coğrafi işaret almış, gerçekten de kıvamı ve ekşiliğiyle ün yapmıştır. Soğuk bir Kütahya akşamında bir kase tarhana çorbasının verdiği huzuru başka bir şeyle anlatmak zor. Farklı yörelerin çorba geleneklerini merak ediyorsan çorba dünyasına bir göz atmak güzel olur.

Kütahyalı bir teyze tarhana sererken şöyle demişti: "Bu çorba bir günde olmaz kızım, güneşi, rüzgarı, sabrı ister. Biz kışı yazdan hazırlarız." Bu cümle bana şehrin bütün mutfağını özetlemiş gibi geldi.

Sıcak bir kış klasiği

Kütahya'nın en özel yemeklerinden biri de arabaşı; tavuk suyuna, baharatlı bir çorba ile jöle kıvamında hamurun birlikte, kaşıksız yenen o ilginç geleneği. Kış geceleri komşular toplanır, herkes bir tabaktan çevresine dönerek yer. Bunu ayrı bir yazıda anlatmayı hak ediyor.

Kütahya mutfağı bana hep işçilik hissi verir; çinilerdeki o ince fırça darbeleri gibi, yemekleri de acele işi değil. Ege'nin ferahlığı ile Anadolu'nun tokluğunu bir araya getiren dengeli bir sofra. Hadi Yiyelim şu an Kütahya'ya teslimat yapmıyor, hizmetimiz İstanbul'la sınırlı; ama bu şehrin mutfağını tanımak isteyen için mutfaklar sayfası iyi bir başlangıç noktası. Yolun bir gün oraya düşerse, çini müzesini gezdikten sonra bir tabak cimcik ısmarlamayı unutma.