Kocaeli'de ne yenir?

İzmit'e trenle girerken pencereden körfezi görürsün, sonra da istasyonun hemen dibinde cam kavanozlarda tel tel bir şey satan tezgahları. O tel tel şey pişmaniye, ve Kocaeli deyince aklıma ilk o gelir. Ama şehri sadece tatlısına indirgemek haksızlık olur; burası deniz ile bereketli toprağın tam ortasında kalmış, hem balığı hem yoğurdu hem de fırın işleriyle övünen bir yer.

Kandıra tarafına doğru çıktığında iş değişir. Kandıra yoğurdu Türkiye'nin en bilinen coğrafi işaretli yoğurtlarından biri; kaymağı parmak kalınlığında tutan, ekşiliği dengeli, üzerine bir kaşık pekmez gezdirince tek başına öğün olan cinsten. Köylüsü hala manda sütüyle yapanı bulur. Yanında Kandıra pirinciyle pişmiş sade bir pilav, biraz tereyağı, işte o kadar. Gösterişsiz ama doğru.

Körfezin iki yüzü: deniz ve fırın

Kocaeli mutfağı bir yandan İstanbul'a komşu olmanın telaşını taşır, bir yandan da kendi köy adetlerini bırakmaz. Gölcük, Karamürsel hattında balıkçı lokantaları körfezden çıkan çipura, levrek, mevsiminde lüfer sunar; ızgara sade, üzerine limon, yanına roka. Şehrin içine döndüğünde ise fırın kültürü ağır basar. Sabah sıcak simit, peynir, zeytin derdindeysen bizim kahvaltı geleneğinin Kocaeli versiyonu da bu köy peynirleri ve o meşhur yoğurtla ziyadesiyle keyifli.

İzmitli bir esnaf bir keresinde şöyle demişti: "Bizim pişmaniye sabırla olur, acele edenin eli yapışır." Şehrin karakterini bundan iyi anlatan bir cümle duymadım.

Tatlıya doymayan bir şehir

Pişmaniyenin yanında bir de kağıt helva vardır ki İzmit'in bu unutulmaya yüz tutmuş inceliği, iki kağıt gibi ince gevrek arasında helva; çocukken bayram şekeri gibi dağıtılırdı. Ballı lokumu, tahin helvası derken Kocaeli'nin tatlı tarafı hiç bitmez. Türkiye'nin farklı yörelerinin tatlı geleneklerini merak ediyorsan tatlı dünyasına göz atmak güzel bir başlangıç olur.

Kocaeli'nin sofrası bana hep şunu düşündürür: büyük şehrin gölgesinde kalmış gibi görünür ama kendi lezzetini hiç kaptırmamıştır. Bir kavanoz pişmaniye, bir kase Kandıra yoğurdu ve körfezden yeni çıkmış bir balık; bu üçlü size bu şehri anlatmaya yeter. Şimdilik Hadi Yiyelim bu güzel şehre henüz uğramıyor, teslimat İstanbul'la sınırlı; ama bir gün İzmit'e yolun düşerse istasyonun oradaki o tezgahı atlama. Türkiye'nin diğer mutfaklarını da tanımak istersen mutfaklar sayfası tam sana göre.