Kastamonu'da ne yenir? Sarımsağın, pastırmanın ve siyezin diyarı

Taşköprü'nün pazarına girdiğinizde önce o keskin sarımsak kokusu karşılar sizi. Kastamonu, Türkiye'nin en meşhur sarımsağının yetiştiği yer; ama bu şehri sadece sarımsakla anmak haksızlık olur. Ormanlarla kaplı, sakin, biraz da kendi halinde bir Karadeniz şehri Kastamonu ve mutfağı da tıpkı kendisi gibi gösterişsiz ama derin.

Toprağı ve iklimi buraya köklü tahıllar armağan etmiş. Siyez denen, insanlığın en eski buğday türlerinden biri hâlâ bu topraklarda yetişiyor ve siyez bulguru olarak sofralara geliyor. Antik bir tadı var; pilavı, köftesi bir başka. Bu tür unutulmaya yüz tutmuş yerel ürünleri sevenler için Kastamonu gerçek bir keşif.

Etli hamur işleri ve pastırma

Kastamonu denince akla banduma gelir; ince yufkaların et suyuyla ıslatılıp kaz ya da tavuk etiyle katlanarak hazırlandığı, tirit benzeri doyurucu bir yemek. Bir de Kastamonu pastırması var; Kayseri kadar ünlü olmasa da meraklısı bilir, kendine has bir üretimi vardır. Etli ekmekleri, çeşitli börekleri sofrayı tamamlar. Bu tür hamur ve et ağırlıklı yöresel lezzetleri mutfaklar sayfasında karşılaştırmak mümkün.

Kastamonulu bir esnaf bana "Bizim mutfak reklam sevmez, tadan anlar" demişti. Gerçekten de bu şehir lezzetlerini bağıra çağıra pazarlamaz, sessizce iyi yapar.

Sarımsak burada her şeyin içinde. Taşköprü sarımsağı coğrafi işaretle korunuyor; iri, keskin, uzun ömürlü. Yemeklere kattığı aroma o kadar güçlü ki bir kez alışınca başkasına dönmek zor. Yöre halkı sarımsağı sadece yemekte değil, sağlık için de baş tacı ediyor.

Tatlı tarafı: çekme helva

Kastamonu'nun tatlı yıldızı çekme helva. Sabırla, elde çeke çeke hazırlanan, lif lif açılan, ağızda dağılan bir helva bu. Bir de cırık tatlısı, ceviz helvası gibi yerel tatlılar var. Şehrin tatlı geleneği de tıpkı yemekleri gibi sade malzemeden büyük lezzet çıkarmaya dayalı; farklı yörelerin tatlı anlayışını merak edenler tatlı dünyasına göz atabilir.

Açık konuşalım: Kastamonu şu an Hadi Yiyelim teslimat ağında değil, yani o siyez bulguru ya da çekme helva kapınıza gelmiyor henüz. Ama yolunuz İlgaz'ın eteklerine, o ahşap konaklı sakin şehre düşerse, bir banduma yiyip Taşköprü'den sarımsak almadan dönmeyin. Kastamonu sessizliğiyle iz bırakan illerden.