Iğdır'da ne yenir?

Ağrı Dağı'nın eteğinde, Türkiye'nin doğuya açılan kapısında bir şehir Iğdır. İlginç bir yer: etrafı karlı dağlarla çevrili ama kendisi ovada, sıcak, hatta pamuğun ve kayısının yetiştiği bir mikro iklim. Mutfağı da bu kavşak noktasının izini taşıyor; Azerbaycan'ın, Doğu Anadolu'nun ve göçebe geleneğin tatları burada iç içe geçmiş.

Iğdır sofrasında ilk göze çarpan, pilavın baş köşede oturması. Azeri etkisiyle burada pilava "aş" denir ve düğünün, bayramın, misafirin olmazsa olmazıdır. Tane tane pişen pirincin yanına et, nohut, bazen kuru meyve gelir. Bir de bozbaş var; nohutlu, etli, sulu bir yemek ki şehrin en sevilen tabaklarından. Kışın insanı ısıtan, yazın bile sofradan eksik olmayan bir klasik.

Tandırdan ve topraktan gelenler

Kete, Iğdır'ın hamur işi gururu; içi kavrulmuş unla, tereyağıyla doldurulan, çayın yanına birebir giden bir börek. Tandır ekmeği hâlâ evlerde, köylerde yakılan gerçek tandırlarda pişiyor. Piti denen, güveçte tek porsiyon pişen nohutlu et yemeği de Azeri mirasının en güzel örneklerinden. Bunların hepsi ağır ateşte, sabırla pişen yemekler; acele Iğdır mutfağına yakışmıyor.

Burada bir yemek "hazır" demek, saatlerce kısık ateşte kendi hâline bırakılmış demektir; sabır da bir malzeme sayılır.

Tatlı ve meyve tarafında ise şehrin sıcak iklimi devreye giriyor. Iğdır kayısısı, üzümü, balı meşhur. Özellikle bal, bu bereketli ovanın çiçeklerinden geldiği için ayrı bir üne sahip. Sabah kahvaltısında tandır ekmeği, bal, tereyağı ve bir bardak demli çay; Iğdırlının güne başlama biçimi bu. Böyle zengin kahvaltı sofralarını sevenler kahvaltı kültürünün detaylarını da merak eder.

Neden farklı bir tat

Iğdır'ı komşu illerden ayıran şey, o Azerbaycan sınırının hemen dibinde olması. Yemeklerin adı, pişirme biçimi, hatta sofra âdetleri Kafkas etkisiyle şekillenmiş. Aynı bölgede olup bambaşka bir mutfak karakteri sunması, bu şehri keşfetmeye değer kılıyor. Türkiye'nin ne kadar çok farklı sofrası olduğunu görmek isteyenler mutfaklar sayfasında ilmek ilmek gezebilir. Iğdır'a giderseniz bir tabak bozbaşı ve yanında bir dilim keteyi mutlaka deneyin; şehrin ruhu o iki tabakta saklı.