Gümüşhane'de ne yenir? Dağların arasında saklı bir sofra

Gümüşhane, adının hakkını verircesine dağların arasına sıkışmış, sessiz sakin bir şehir. Karadeniz'in kıyı curcunasından uzakta, daha içeride, daha yaylada bir yer. Böyle olunca mutfağı da denizden değil topraktan, bahçeden, yayladan besleniyor. Sade ama besleyici, gösterişsiz ama karakterli bir sofra sizi burada bekliyor.

Şehrin en bilinen lezzeti pestil ve köme. Dut ve üzüm gibi meyvelerin suyunun kaynatılıp ince tabakalar halinde kurutulmasıyla pestil, bu pestile ceviz ve fındık sarılmasıyla da köme yapılır. Kış boyu dayanan, çocukların çantasına konan, yolculukta cebe atılan bir tatlı; hem doğal hem doyurucu. Tatlıya meraklı olanlar Anadolu'nun bu kurutma geleneğini görünce tatlı kültürünün ne kadar yaratıcı olabildiğine şaşırır. Pestil burada öyle yaygın ki, şehrin adıyla neredeyse özdeşleşmiş durumda.

Dağ köylerinin yemekleri

Gümüşhane sofrasında hamur ve bakliyat başroldedir. Siron, yani ince açılıp haşlanan ve üzerine yoğurt, sarımsak, tereyağı gezdirilen hamur yemeği, düğünlerin ve kalabalık sofraların vazgeçilmezi. Kesme çorbası, kuru fasulye, kavurmalı yemekler soğuk dağ havasında insanı ısıtır. Bir de kaşık helvası, kuymak benzeri lezzetler var ki her köyün kendi yorumu farklı. Bu doyurucu çorbaların peşine düşenler için çorba Anadolu'nun her yöresinde ayrı bir hikaye.

Gümüşhaneli bir dede bana demişti: "Bizim buralarda kış uzun sürer evladım. Onun için biz yazın pestili yapar, kışa saklarız. Sofra dört mevsim düşünülür."

Doğallık her şeyin önünde

Gümüşhane mutfağının en güzel yanı katıksızlığı. Bal, tereyağı, ceviz, dut, fasulye; hepsi yörenin kendi toprağından. Karaca yaylalarının, dağ köylerinin ürünleri şehrin sofrasını besliyor. Burada abartılı sunumlar aramayın; sadelikte gizli bir zenginlik var. Örneğin sade bir kuru fasulye bile, o dağ havasında, tereyağıyla pişince başka bir tat kazanıyor.

Dürüstçe söyleyeyim: Hadi Yiyelim şu an İstanbul'da hizmet veriyor, Gümüşhane'ye henüz teslimat yok. Bu yazı sipariş için değil, o dağ şehrinin sofrasını tanıtmak için. Bir gün Gümüşhane'ye giderseniz köme alıp cebinize atın, bir sofrada siron yiyin, kesme çorbasını deneyin. Türkiye'nin dört bir yanının mutfağını keşfetmek isterseniz mutfaklar sayfası iyi bir başlangıç. Gümüşhane, sessizliğinde derin bir sofra saklıyor.