Çankırı'da ne yenir?

Çankırı'ya girerken insanın aklına önce yerin metrelerce altındaki o meşhur tuz mağarası gelir; duvarları pırıl pırıl tuzdan bir yeraltı dünyası. Ama şehrin asıl karakterini anlamak için sofraya oturmak gerekir. Burası İç Anadolu'nun gösterişsiz, sağlam mutfaklarından biri: baharatın keskinliğinden çok buğdayın, etin ve yoğurdun konuştuğu bir sofra.

Çankırı yemekleri emek ister. Buğday burada başrolde; dövülür, kaynatılır, günlerce süren hazırlıklarla yemeğe dönüşür. En bilineni keşkektir. Düğünlerde, bayramlarda, kalabalık günlerde büyük kazanlarda pişen, buğdayla etin saatlerce dövülerek adeta birbirine karıştığı bu yemek, tek başına bir töreni andırır. Yanına kızdırılmış tereyağı gezdirildiğinde ortaya İç Anadolu'nun en dolu tabaklarından biri çıkar.

Yoğurtlu çorbalar ve tarhana

Çankırı sofrasının bir başka klasiği toyga çorbasıdır. Yoğurt, buğday ve nane ile yapılan bu çorba, kışın soğuğuna karşı hem sıcak hem doyurucu bir sığınaktır. Nanenin kızgın yağda çıkarılan kokusu çorbaya yayılınca, bütün mutfak o kokuyla dolar. Bir de tarhana var elbette; yazdan kurutulup kışa saklanan, evlerin kendi eliyle yaptığı o ekşimsi çorba. Böyle sıcak, ev usulü çorbaları seviyorsan platformdaki çorba çeşitleri sana tanıdık gelecektir.

Çankırılıya göre iyi bir sofra süslü olan değil, insanı ısıtan sofradır; bir kase toyga çorbası, sıcak ekmek ve biraz sabırla dövülmüş keşkek gerisini fazlasıyla halleder.

Yaprak sarması, sulu köfte, ovmaç çorbası gibi yemekler de günlük sofranın vazgeçilmezleri. Bunların hepsinde ortak nokta, malzemenin sadeliği ve pişirmenin sabrı. Çankırı mutfağı hızlı değildir; çoğu yemeği düşük ateşte, uzun uzun pişer. Bu yüzden buranın yemeklerinde acelenin değil, zamanın tadı vardır.

Tuzun şehri

Ve tabii o meşhur tuz. Çankırı tuzu, mutfağın görünmez ama en temel malzemesi; yemeklere sadece tuzluk kadar değil, bir kimlik kadar sinmiş durumda. Şehir tuzuyla övünür, haklıdır da. Çankırı'nın yemek karakterini tek cümleyle özetlemek gerekirse: gösterişsiz ama sağlam, hızlı değil sabırlı, süslü değil doyurucu. Buradan kalkarken damağında bir yoğurt ekşiliği, bir tereyağı sıcaklığı kalır. İç Anadolu'nun ve diğer bölgelerin sofralarını karşılaştırmak istersen mutfaklar sayfasında dolaşmak, hoş bir keşif olur. Çankırı ise en iyi, bir keşkek kazanının başında tanınır.