Bartın mutfağından bir klasik: Bartın mantısı

Bir Bartın evinde mantı günü, neredeyse bir şenlik gibidir. Komşular, akrabalar toplanır; büyük bir sini kurulur, hamur açılır, herkesin eli işe girer. Çünkü Bartın mantısı tek kişinin bir öğleden sonrada bitirebileceği bir iş değildir. Bu yemek imeceyle, sohbetle, gülüşmeyle yapılır; belki de bu yüzden bu kadar sevilir.

Bartın mantısını Anadolu'nun meşhur minik mantılarından ayıran ilk şey boyutudur. Hamur daha iri kesilir. İçine genellikle kıyma konur, kimi zaman kadınlar onu kare kare kapatır. Ama asıl fark pişirme yönteminde: birçok yörede mantı doğrudan haşlanırken, Bartın'ın bazı köylerinde mantı önce fırında ya da tavada hafifçe kızartılır. Bu kızartma ona bambaşka bir koku ve doku verir.

Önce ateş, sonra su

Kızaran mantılar sonra kaynar suda ya da et suyunda haşlanır; hamur yumuşar ama o kavrulmuş tat içinde kalır. Süzülür, tabağa alınır. Üzerine bol sarımsaklı yoğurt dökülür, en sonunda da tavada kızdırılmış tereyağı, pul biber ya da nane gezdirilir. O sıcak yağ yoğurdun üstüne değince çıkan ses, Bartınlının en sevdiği seslerden biridir herhalde.

Bartın mantısı yalnız yenmez; onu yapan da yiyen de kalabalık ister. Tabağın büyüklüğü kadar sofranın kalabalığı da bu yemeğin bir parçasıdır.

Neden hâlâ yapılıyor?

Bugün her şeyin hızlandığı bir çağda böyle emek isteyen bir yemeğin ayakta kalması şaşırtıcı gelebilir. Ama Bartın'da mantı sadece karın doyurmak için pişmez; bir araya gelmenin, dayanışmanın bahanesidir. Gelin girdiği eve mantı açmayı bilerek gelir, kaynana ona kendi usulünü öğretir; böylece tarif kuşaktan kuşağa geçer. Fabrika mantısının hiç dolduramayacağı bir yeri vardır bu yüzden.

Hamurla arası iyi olan, el emeği yemekleri seven biriyseysen Bartın mantısı tam sana göre bir hikâye. Aynı hamur sevgisini paylaşan başka yöresel lezzetleri, örneğin fırında pişen pide geleneğini de merak edebilirsin; ikisi de sabrın ve hamur ustalığının ürünü. Türkiye'nin dört bir yanından mutfakları keşfetmek için mutfaklar sayfası güzel bir başlangıç.

Bartın'a şimdilik teslimat yapamıyoruz, dürüst olalım. Ama bir gün o yeşil vadilere yolun düşerse ve bir evde "bugün mantı yapıyoruz" derlerse, sakın reddetme. O kızarmış hamurun yoğurtla, kızgın tereyağıyla buluştuğu ilk lokma, koca bir şehrin imece ruhunu sana anlatacak.