Bartın'da ne yenir? Mısır ekmeğinin ve pazarın şehri

Çarşamba günü Bartın'a düşerse yolun, önce pazara git. Kadınlar başlarında beyaz yemenilerle tezgâh açar; taze fasulye, kara lahana, mısır unu, ev yoğurdu, dağdan toplanan otlar sıra sıra dizilir. Bartın mutfağını anlamak için o pazarı gezmek, bu şehri yarısına kadar tanımak demek. Batı Karadeniz'in bu sakin köşesi, gösterişten uzak ama içten bir sofra kurar.

Buranın ekmeği çoğu zaman buğdaydan değil mısırdandır. Sarı, iri gözenekli mısır ekmeği, tandırda ya da fırında pişer; yanında tereyağı, bal ya da bir kâse çorba, karın doyuran mütevazı bir öğün. Karadeniz'in nemli, yeşil ikliminde mısır her zaman baş tacı olmuş; hem hayvanı besler hem insanı.

Kara lahana, kabak ve dağ otları

Bartın sofrasının rengini yeşiller verir. Kara lahana burada çorbaya, sarmaya, kavurmaya girer; kışın en çok pişen sebzelerden biri. Balkabağı da öyle; tatlısı yapılır, böreğine konur, çorbası kaynatılır. Dağdan toplanan otlar, mantarlar mevsiminde sofraya taşınır. Bu sade, sebze ağırlıklı mutfak insanı hafif ve tok tutar. Sıcacık bir kâseyi sevenler için Bartın'ın ev usulü çorba geleneği de köklüdür; mısır unuyla koyulaştırılan çorbalar buranın imzasıdır.

Bartınlı için sofra, o hafta pazardan ne aldıysan onunla kurulur; mevsim ne veriyorsa tabak da onu gösterir.

Mantısı ayrı bir mesele

Şehrin en çok gurur duyduğu yemek belki de Bartın mantısıdır. Kayseri mantısı gibi minik değildir; hamuru daha iri kesilir, kimi zaman fırında kızartılıp sonra suya, yoğurda batırılır. Üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızgın tereyağı gezdirilir. Emek ister, kadınlar imece usulü bir araya gelip saatlerce hamur keser. Buranın mantısını bir kez yiyen, onu Anadolu'nun başka mantılarından ayırt eder.

Bartın aynı zamanda balıyla, cevizi ve fındığıyla da anılır; Karadeniz'in bereketi burada da kendini gösterir. Tatlı tarafında ise kabak tatlısı, hoşaf ve helvalar öne çıkar. Bu topraklarda yemek acele edilecek bir şey değildir; pazarın, imecenin, komşuluğun etrafında döner.

Bartın'a henüz teslimat yapamıyoruz, bunu açıkça söyleyelim. Ama bu şehrin sofrasını tanımak, Batı Karadeniz'in o sade ve içten karakterini anlamak için güzel bir başlangıç. Türkiye'nin farklı yörelerinin mutfaklarını bir arada görmek istersen mutfaklar sayfasında dolaşabilir, dilersen ana sayfada Hadi Yiyelim ile diğer lezzetlere göz atabilirsin.