Balıkesir'de ne yenir? Sütün ve köpüklü ayranın diyarı

Susurluk'tan geçerken bir kahvehanenin önünde durup üstü kabarık, bakır bardakta köpüğü taşan bir ayran içmemişsen Balıkesir'i tam görmüş sayılmazsın. Bu şehir sütle yaşar. Marmara'nın verimli otlaklarında beslenen hayvanların sütü öyle bereketlidir ki, buranın kaymağı, tereyağı ve ayranı bir bölge markası olmuş.

Susurluk ayranı meşhurdur; üzerindeki kalın köpük tabakası bir kaşıkla yenecek kadar yoğundur. Yanında sıcak poğaça, bu ikili Balıkesirlinin sabahının klasiği. Ama şehrin asıl gurur duyduğu şey belki de höşmerimdir; taze peynirden yapılan, hafif kızarmış, sıcak servis edilen bir tatlı. İlk defa tadan çoğu kişi "bu tuzlu mu tatlı mı" diye şaşırır, sonra kaşığı bırakamaz.

Kaymak, peynir ve bereketli otlaklar

Balıkesir'in süt kültürü sadece ayranla sınırlı değil. Kaymağı Marmara'da aranır; sabah balıyla, ekmekle yenen o kalın kaymak, buranın hayvancılığının bir armağanı. Peynirleri de öyle; taze beyaz peyniri, tulum peyniri, sofralarda başrolde. Böyle zengin bir sabah sofrasının tadını almak isteyenler için kahvaltı kültürünün Marmara'daki hâli tam bir ziyafet. Şehrin Edremit körfezine bakan yakası ise zeytin ve zeytinyağıyla anılır; körfez zeytinyağı ince, hafif acımsı, kaliteli.

Balıkesirli sütü israf etmez; artan sütten peynir, peynir altı suyundan lor, lordan höşmerim çıkarır. Her damlanın bir karşılığı vardır.

Etin de sözü geçer

Süt kadar et de önemlidir burada. Balıkesir kebabı, kuşbaşı etin domates, biber ve baharatla harmanlanıp fırınlandığı, üzerine bazen pide konularak servis edilen doyurucu bir yemek. Kırsalda keşkek, düğün çorbası, etli yemekler sofraların ağırlığını taşır. Sıcak bir kâse arayanlar için Balıkesir'in ev usulü çorba geleneği de zengindir; tarhanadan düğün çorbasına uzanır.

Bu şehir gösterişten çok tokluğu ve dürüst tadı sever. Sofraya oturunca önce bir bardak köpüklü ayran gelir, sonra sıcak bir yemek, ardından höşmerim. Balıkesir'e henüz teslimat yapamıyoruz, bunu saklamayalım; ama bu mutfağı bilmek bile insanı yola çıkarmaya yeter. Türkiye'nin başka yörelerinin sofralarını da merak edersen mutfaklar sayfasında gezinmek keyifli olur.