Antalya'da ne yenir?

Herkes Antalya'yı sahil otelleriyle, açık büfeleriyle hatırlar; oysa Kaleiçi'nin arka sokaklarına dalıp bir esnaf lokantasına oturduğunda karşına bambaşka bir şehir çıkar. Turistik menülerin gerisinde, Toroslar'dan sahile inen, yörük geleneğiyle Akdeniz bereketini harmanlamış oldukça özgün bir mutfak vardır. Antalya sofrası tahinle, limonla, zeytinyağıyla konuşur; ve en meşhur yemeği, adını duyunca "o da ne" dedirtecek kadar kendine hastır.

Antalya deyince akla ilk gelen tahinli piyazdır. Piyazı herkes bilir de Antalya'nınki bambaşkadır: kuru fasulyenin üzerine tahin, sirke, sarımsak ve limonla hazırlanan bir sos gezdirilir, üstüne haşlanmış yumurta, közlenmiş domates konur. İlk kaşıkta tahinin yoğunluğuyla limonun ferahlığı çarpışır; bir daha yediğin piyaza aynı gözle bakamazsın. Bunun yanına bir de hibeş gelir; tahin, kimyon, sarımsak ve limonla yapılan, ekmekle sıyrılan o meze artık şehrin imzası sayılır.

Antalyalı, "bizim piyaz köftenin garnitürü değil, sofranın kendisidir" der; bir kere doğru yapılmışını tadınca ona hak verirsin.

Torosların ve denizin buluşması

Şehrin mutfağı iki dünyanın ortasında durur. Bir yanda dağdan gelen yörük mirası: şiş köfte, tandır, kölle denen tahıl-baklagil karışımı yemek, arapaşı çorbası. Öbür yanda denizin ve bahçelerin cömertliği: taze balık, turunçgiller, avokado, muz. Portakal bu şehirde sadece meyve değildir; salatasına, tatlısına, hatta bazen et yemeğine bile girer. Serpme börek de kahvaltı sofralarının yıldızıdır; sabahları bir çay bahçesinde bunu yörük peyniriyle yemek başlı başına bir keyiftir. Bölgeden bölgeye değişen kahvaltı kültürünü sevenler için Antalya sabahları gerçekten zengin.

Tatlısı ve sofranın ruhu

Yemek sonrası Antalyalı seni tahinli, pekmezli, cevizli yöresel tatlılarla uğurlar; turunç reçeli ise neredeyse her evde bir kavanoz bulunur. Antalya mutfağının en güzel yanı, bu kadar turist gören bir şehirde bile kendi öz lezzetlerini korumuş olmasıdır. Sahilin gürültüsünden bir sokak içeri girdiğinde, tahinin ve limonun buluştuğu o özgün sofrayı hâlâ olduğu gibi bulursun. Akdeniz'in bu şaşırtıcı köşesini, Türkiye'nin başka illeriyle yan yana koyup keşfetmek istersen mutfaklar sayfası iyi bir başlangıç; Antalya orada, göründüğünden çok daha derin bir sofrayla seni bekliyor.